Dron kamerası ile çekilmiş görsel [Kaynak: newsweek.com]
Irak'ın güneyinde, Tigris Nehri (Dicle Nehri) kıyısında yer alan Alexandria on the Tigris adlı unutulmuş antik liman kenti, arkeologlar tarafından yeniden tanımlandı ve doğrulandı. Büyük İskender tarafından MÖ 4. yüzyıl sonunda kurulan bu dev metropolis, Mezopotamya'yı Hindistan, Afganistan ve ötesiyle bağlayan küresel ticaretin merkeziydi – şimdi tozların altından çıkarak tarih kitaplarını yeniden yazıyor!
Konstanz Üniversitesi'nden Prof. Stefan Hauser liderliğindeki uluslararası ekip (Charax Spasinou Projesi), drone'lar, manyetometri ve geniş saha çalışmalarıyla (500 km²'den fazla alan) şehrin devasa planını ortaya çıkardı: Kilometrelerce uzanan sur duvarları, ızgara sokaklar, tapınaklar, kanallar ve devasa bloklar... Yerel adıyla Jebel Khayyaber bölgesinde, Tigris ile Karun nehirlerinin birleştiği noktaya yakın konumda.
Şehir, İskender'in Pers İmparatorluğu'nu fethettikten sonra Pers Körfezi'ni açık tutmak için kurduğu stratejik limandı. Daha sonra Charax Spasinou veya Charax Maishan olarak bilindi, Roma kaynaklarında ve Palmyra yazıtlarında bile adı geçiyordu. MÖ 300'den MS 300'e kadar 550+ yıl aktif kaldı, ancak nehir yataklarının kayması ve körfezin geri çekilmesiyle (MS 3. yüzyılda terk edildi) unutuldu.
Keşif, 2016'dan beri devam eden araştırmaların sonucu – 2026'nın ilk haftalarında (1-3 Şubat arası) Archaeology Magazine, Heritage Daily, Arkeonews, Ancient Origins gibi kaynaklarda yayımlandı ve hızla viral oldu. Prof. Hauser: "Bu, Nil'deki Alexandria'nın eşdeğeri – antik uzun mesafe ticaretinin en önemli merkezlerinden biriydi."
Bu buluntu, Helenistik dönemin ticaret ağlarını, şehir planlamasını ve çevresel değişimleri aydınlatıyor. Gelecek kazılarla daha fazla sır gün yüzüne çıkacak.
