Antik Pergamon (bugünkü Bergama) kentinde bulunan 1.900 yıllık bir Roma dönemi cam şişesinin (unguentarium) içindeki kalıntılar, insan dışkısının tıbbi amaçla kullanıldığına dair ilk doğrudan kimyasal kanıt olarak doğrulandı. Bu keşif, Greko-Romen hekimlerin yazdığı dışkıya dayalı ilaç tariflerinin gerçekten uygulandığını bilimsel olarak kanıtlıyor.
Şişe, Bergama Arkeoloji Müzesi'nde envanter numarası 4027 olan küçük bir unguentarium. Bir mezardan çıkarılan şişenin içindeki koyu kahverengi kalıntılar, Cenker Atila (Sivas Cumhuriyet Üniversitesi), İlker Demirbolat ve Rana Babaç Çelebi tarafından GC-MS/FID (gaz kromatografisi-kütle spektrometresi) ile analiz edildi.
Analiz sonuçları şok edici:
- Coprostanol ve 24-ethylcoprostanol gibi insan dışkısı biyobelirteçleri (fecal biomarkers) net şekilde tespit edildi.
- Kötü kokuyu bastırmak için kekik yağı (carvacrol bileşiği) karıştırılmıştı – antik hekimlerin klasik yöntemi.
- Bu karışım, ünlü hekim Galen'in ve diğer Greko-Romen doktorların yazdığı dışkıya dayalı ilaç tarifleriyle birebir uyumlu (iltihap, enfeksiyon ve bazı üreme sorunları için).
Pergamon, Roma İmparatorluğu'nun en önemli tıp merkezlerinden biriydi. Dünyaca ünlü hekim Galen burada doğup yetişti ve tıp alanında devrim yaptı. Şişenin Pergamon'dan çıkması, teorik tariflerin pratikte uygulandığını ilk kez somutlaştırıyor
